Windsurf Sözlüğü

Hareket halindeyken hissedilen rüzgâr. Gerçek rüzgâr ile board'un hareketinden kaynaklanan rüzgârın birleşimidir. Hız arttıkça apparent wind öne döner ve yelken ayarı buna göre yapılır.

Rüzgâr altına doğru seyirde kullanılan asimetrik büyük yelken. Windsurf'te nadiren kullanılsa da yarış dünyasında karşılaşılan bir terimdir.

Yelkenin profilini korumak için yelken cepelerine yerleştirilen esnek çıtalar. Karbon veya fiberglass'tan yapılır, yelkenin şeklini ve performansını doğrudan etkiler.

Sığ suda board'un üzerine rüzgâr yardımıyla çıkma tekniği. Uphaul'a göre çok daha az enerji harcar ve waterstart'a geçiş için iyi bir basamaktır.

Board'un burnunu rüzgâr yönünden uzaklaştırarak daha aşağı bir rotaya dönmek. Yelkeni açarak ve vücut ağırlığını kullanarak yapılır.

Windsurf tahtası — üzerinde durduğunuz ve rüzgâr gücüyle suda kaydığınız platform. Hacim, uzunluk ve şekil kullanım amacına göre değişir: freeride, freestyle, wave, slalom gibi.

Yelkene tutunmak için kullanılan yatay boru sistemi. Aluminyum veya karbondan yapılır, yüksekliği sörfçünün omuz hizasında ayarlanmalıdır.

Rüzgâr hızını 0-12 arası derecelendiren uluslararası ölçek. Windsurf için ideal aralık genellikle 4-6 Beaufort (11-27 knot) arasıdır.

Yelkenin direk tarafında, yelkene aerodinamik profil veren plastik parçalar. Kamberli yelkenler daha fazla güç üretir ama manevra kabiliyeti azalır. Slalom ve yarış yelkenlerinde bulunur.

Yüksek hızda board'u rayına basarak yapılan dönüş manevrası. Hız kaybetmeden rüzgâr altı dönüşü yapmanın en verimli yolu. Windsurf'te ustalaşmanın önemli kilometre taşlarından biridir.

Yelkenin bum ucundaki arka alt köşesi. Outhaul ayarı buradan yapılır ve yelkenin alt kısmının profilini belirler.

Kıyıya paralel esen rüzgâr yönü. Windsurf için en ideal ve güvenli koşul olarak kabul edilir çünkü hem açığa sürüklenme riski azdır hem de gidiş-dönüş seyri rahatça yapılır.

Kıyıya çapraz ve karaya doğru esen rüzgâr. Başlangıç seviyesi için güvenlidir çünkü sizi karaya doğru iter. Dalga koşulları yaratabilir.

Board'un ortasındaki aşağı-yukarı hareket ettirilebilen büyük fin. Rüzgâra doğru seyirde (orsa) yanal kaymayı önler. Başlangıç board'larında bulunur, ileri seviye board'larda genellikle yoktur.

Yelkenin alt ucundan (tack) direğe doğru çekilerek yapılan ayar. Yelkenin üst kısmını (twist) açarak güçlü rüzgârlarda kontrol sağlar. En önemli yelken ayarlarından biridir.

Rüzgârın estiği yöne doğru yapılan seyir. Rüzgâr arkanızdan gelir. Başlangıçta kolay görünür ama board kontrolü zorlaşabilir.

Yelkenin en derin, en kabarık noktası. Draft'ın pozisyonu yelkenin gücünü ve karakterini belirler — öne yakınsa hızlanma, ortadaysa denge, arkadaysa kontrol sağlar.

Board'un altındaki suyun içinde kalan kanat. Yön stabilitesi ve yanal direnci sağlar. Boyutu, şekli ve malzemesi performansı doğrudan etkiler. Freeride, slalom ve wave için farklı fin tipleri vardır.

Board üzerinde ayakları sabitlemek için kullanılan askılar. Yüksek hızda ve manevralarda board ile bağlantıyı sağlar. Pozisyonları ayarlanabilir ve seviyeye göre farklı yerlere monte edilir.

Board'un altına monte edilen, suyun altında kalan hidrofoil kanat sistemi. Belirli bir hızdan sonra board'u sudan kaldırarak sürtünmeyi minimuma indirir. Hafif rüzgârlarda bile yüksek hız mümkün olur.

Rahat ve keyifli seyir odaklı windsurf disiplini. Yarış stresi olmadan hız ve keyif arayanlar için. En popüler windsurf kategorisidir ve geniş bir ekipman yelpazesi sunar.

Düz suda akrobatik manevralar ve trick'ler yapılan windsurf disiplini. Vulcan, spock, flaka gibi hareketler içerir. Küçük, manevra kabiliyeti yüksek board'lar kullanılır.

Rüzgâr hızının anlık olarak ortalamanın üzerine çıkması. Gust'lara hazırlıklı olmak önemlidir — yelkeni gevşetme refleksi ve denge ayarı gerektirir.

Rüzgâr altından geçerek yapılan yön değiştirme manevrası. Board'un kıç tarafı rüzgâra döner. Tacking'in tersi yönde yapılan dönüştür. Carve jibe en yaygın ileri seviye versiyonudur.

Bel veya göğüse takılan, yelken gücünü kollardan vücuda aktaran ekipman. Harness line'lar (trapez halatları) bum'a bağlanır. Uzun süre sörf yapmak için şarttır — kolları yorulmaktan kurtarır.

Board'un burnunu rüzgâr yönüne doğru çevirmek. Yelkeni kapatarak ve ağırlığı ayarlayarak yapılır. Bear away'in tersidir.

Bkz. Foil. Su altında kalan kanat sistemi sayesinde board'u su yüzeyinin üzerine kaldıran teknoloji. Son yılların en hızlı gelişen windsurf dalıdır.

Denizcilikte kullanılan hız birimi. 1 knot = 1.852 km/saat. Windsurf'te rüzgâr hızı ve board hızı genellikle knot cinsinden ifade edilir. 20 knot rüzgâr yaklaşık 37 km/saat demektir.

Yelkenin arka kenarı, bum ucundan yelken başına kadar uzanan kısım. Leech tension (arka kenar gerginliği) yelken performansını etkiler.

Yelkenin direğe bağlı olan ön kenarı. Aynı zamanda yelkenin rüzgârı kaybedip çırpınmaya başlamasına da 'luffing' denir — bu genellikle yelkenin yeterince kapatılmadığı anlamına gelir.

Rüzgârın uzaklaştığı yön, rüzgâr altı tarafı. Bir nesnenin veya kıyının rüzgârdan korunan tarafı. Windward'ın tersidir.

Yelkeni dik tutan dikey boru. Karbon veya fiberglass'tan yapılır. Uzunluğu yelken boyutuna göre değişir (370-490 cm). Sertlik derecesi (IMCS) ve karbon oranı performansı etkiler.

Direği board'a bağlayan universal joint (mafsallı bağlantı) sistemi. Board ile rig arasındaki tek bağlantı noktasıdır ve her yöne hareket edebilir.

Ege Denizi'nde yaz aylarında (Haziran-Eylül) kuzeydoğudan esen kuvvetli ve düzenli rüzgâr. Türkiye'deki windsurf spotlarının çoğu meltemi sayesinde iyi koşullara sahiptir. Öğleden sonra güçlenir.

Karadan denize doğru esen rüzgâr. Windsurf için tehlikeli kabul edilir çünkü sizi açığa sürükler ve kıyıya dönüşü zorlaştırır. Deneyimsiz sörfçüler kesinlikle kaçınmalıdır.

Denizden karaya doğru esen rüzgâr. Sizi kıyıya doğru iter, güvenlidir ama dalga yaratabilir ve kıyıya çıkışı zorlaştırabilir.

Yelkenin clew (arka alt köşe) kısmından bum ucuna doğru çekilen ayar. Yelkenin alt bölgesinin profilini kontrol eder. Sıkıldığında yelken düzleşir, gevşetildiğinde güç artar.

Rüzgâr gücünün mevcut yelken boyutu için fazla olması durumu. Kontrol zorlaşır, catapult (öne fırlatılma) riski artar. Çözüm: daha küçük yelken, daha fazla downhaul veya harness kullanımı.

Board'un suyu yararak yüzmek yerine suyun üzerinde kaydığı yüksek hızlı seyir durumu. Genellikle 12-15 knot üzeri rüzgârda, doğru teknik ve ekipmanla ulaşılır. Windsurf'te en heyecan verici anlardan biridir.

Rüzgârın sol taraftan geldiği seyir durumu. Sol el bum'un ön tarafına yakındır. Deniz trafik kurallarına göre port tack'teki tekne starboard tack'e yol verir.

Yelkeni hızlı ve ritmik şekilde çekerek board'u planing'e geçirme tekniği. Yarışlarda serbest, bazı koşullarda yasaktır. Fiziksel olarak yorucudur ama etkilidir.

Board'un kenar kısmı. Rail'e basarak board'u eğmek dönüşlerde ve hız kontrolünde kullanılır. İç rail'e basmak board'u rüzgâra doğru, dış rail'e basmak rüzgâr altına doğru döndürür.

Rüzgâra dik veya dike yakın açıyla yapılan seyir. En hızlı ve en kolay seyir noktasıdır. Board reaching pozisyonunda en yüksek hıza ulaşır.

Yelken, direk ve bum'u bir araya getirip ayarlarını yapma işlemi. Her seans öncesi yapılır. Doğru rigging, yelken performansını maksimize eder ve güvenliği artırır.

Yelkeni kapatma (sheet in) veya açma (sheet out) hareketi. Bum'un arka ucunu vücuda doğru çekmek sheet in, itmek sheet out'tur. Hız ve güç kontrolünün temel yöntemidir.

Yüksek hızda işaretler arasında yarışılan windsurf disiplini. 30-40+ knot hızlara ulaşılır. Hız odaklı board ve büyük fin kullanılır. Profesyonel yarış dünyasının en heyecan verici kategorilerinden biridir.

Fin'in suyun yüzeyine yakın hava kabarcıkları nedeniyle tutunma kaybetmesi. Board kontrolsüz şekilde kayar. Aşırı hız, yanlış fin boyutu veya kötü stance nedeniyle oluşabilir.

Rüzgârın sağ taraftan geldiği seyir durumu. Sağ el bum'un ön tarafına yakındır. Deniz trafik kurallarına göre starboard tack'teki tekne önceliklidir.

Board üzerindeki vücut pozisyonu ve duruş şekli. Doğru stance denge, kontrol ve güç aktarımını optimize eder. Dizler hafif bükük, kalça düşük, sırt düz olmalıdır.

Rüzgâra doğru yön değiştirme manevrası. Board'un burnu rüzgâr yönünden geçer. Başlangıç seviyesinde öğrenilen ilk dönüş tekniğidir. Jibe'ın tersi yöndedir.

Karanın denizden daha hızlı ısınmasıyla oluşan yerel rüzgâr. Alaçatı'nın ünlü öğleden sonra rüzgârları buna örnektir. Genellikle öğleden sonra güçlenir, akşama doğru azalır.

Yelkenin rüzgâr koşullarına göre optimum açıda ayarlanması. İyi trim = maksimum hız ve kontrol. Sürekli değişen koşullara göre anlık ayar gerektirir.

Yelkenin üst kısmının alt kısma göre daha açık durması. Downhaul arttırılarak twist artırılır. Güçlü rüzgârlarda fazla twist yelkenin üst kısmındaki basıncı azaltarak kontrol sağlar.

Yelkeni sudan yukarı çekme hareketi. Başlangıç seviyesinde her düşmeden sonra yapılan temel tekniktir. Uphaul ipi (kurtarma halatı) direğe bağlıdır.

Rüzgârın geldiği yöne doğru yapılan seyir. Doğrudan rüzgâra karşı gidilemez, zigzag (tacking) yapılarak ilerlenir. Başlangıç seviyesinde en zor seyir noktasıdır.

Direk tabanında bulunan, rig'in (yelken sistemi) her yöne hareket etmesini sağlayan bağlantı noktası. Windsurf'ün temel icatlarından biridir — yelkenin serbestçe yönlendirilmesini mümkün kılar.

Derin suda rüzgâr gücünü kullanarak board'un üzerine çıkma tekniği. Uphaul'a gerek kalmaz, enerji tasarrufu sağlar. Orta-ileri seviye tekniğidir ve 15+ knot rüzgâr gerektirir.

Dalgalı koşullarda yelkenle sörf yapma disiplini. Dalga üzerinde atlamalar, dönüşler ve dalga yüzünde kayma içerir. En zor ve en heyecan verici windsurf türüdür.

Rüzgârın geldiği yön, rüzgâr üstü tarafı. Bir nesnenin rüzgâra maruz kalan tarafı. Leeward'ın tersidir.

Neopren'den yapılan, vücudu soğuk sudan koruyan elbise. Kalınlığı su sıcaklığına göre seçilir: 2mm (yaz), 3/2mm (ilkbahar/sonbahar), 5/4mm (kış). Türkiye'de yaz aylarında shorty veya sadece lycra yeterli olabilir.